Olimpiada Filozoficzna – pytania i odpowiedzi

olimpiada faq

Olimpiada Filozoficzna przez lata obrosła wieloma mitami, które nie pokrywają się z rzeczywstością. Oto lista najczęściej zadawanych pytań (FAQ) na temat Olimpiady Filozoficznej.

Czy to prawda, że Olimpiada Filozoficzna jest łatwa, bo jest niewielu uczestników?

Prawdą jest, że Olimpiada Filozoficzna nie przyciąga takiej samej liczby uczestników jak np. Olimpiada Matematyczna czy Olimpiada Literatury i Języka Polskiego. Wynika to z małej popularności filozofii jako przedmiotu szkolnego oraz małej popularności filozofii w ogóle (aby dowiedzieć się więcej przeczytaj artykuł o korzyściach płynących z uczenia się filozofii). Większość uczestników nie ma zajęć z filozofii w szkole, a nauczyciele przygotowujący do Olimpiady Filozoficznej są pasjonatami i entuzjastami filozofii, bez profesjonalnego treningu w tej dziedzinie. Mała popularność nie jest równoznaczna z niskim poziomem lub łatwością! Olimpiada Filozoficzna co roku odnotowuje przyrost świetnie przygotowanych uczniów, którzy wzorowo opanowali stawiane wymagania i wyszli poza ramy programowe. Eliminacje rejonowe oraz centralne wyłaniają najlepszych uczniów w skali całego kraju, co w praktyce oznacza, że tytułów finalisty i laureata nie osiąga się przypadkiem. Na koniec warto zaznaczyć, że mała popularność Olimpiady Filozoficznej względem innych olimpiad jest jej zaletą. Zaangażowani i gotowi na ciężką pracę uczniowie, mają spore szanse osiągnąć sukces bez wcześniejszego doświadczenia w filozofii.

Do kogo jest skierowana Olimpiada Filozoficzna?

Przede wszystkim do ciekawych świata, młodych ludzi, którzy są otwarci na nowe intelektualne wyzwania. Nauka filozofii potrafi zmieniać postrzeganie świata, naszą interakcję z ludźmi, czy nawet plany karierowe. Nie wymaga się wcześniejszej znajomości filozofii. Wziąć udział może każda uczennica i uczeń ze szkół ponadpodstawowych. Każdy znajdzie w filozofii coś dla siebie.

Czy przy tak dużej ilości materiału można dojść do finału za pierwszym podejściem?

Tak. Ilość matriału może wydawać się przytłaczająca na pierwszy rzut oka, jednak pytania testowe na etapie rejonowym są schematyczne. Olimpiada Filozoficzna jest zaprojektowana w taki sposób, aby każdy, bez względu na poziom znajomości filozofii, miał szanse dostać się do finału. Terminarz Olimpiady Filozoficznej daje sporo czasu na przyswojenie całości materiału przy założeniu, że praca jest zorganizowana i systematyczna. Z naszą pomocą, w przewidzianym na to czasie, opanujesz nie tylko wiedzę z historii filozofii, ale również nauczyć się pisać eseje filozoficzne oraz czytać filozoficzne teksty.

Czy wystarczy dokładnie przeczytać jedno opracowanie (np. Tatarkiewicza)?

Historia Filozofii t.1-3 Władysława Tatarkiewicza jest bardzo popularnym i sprawdzonym opracowaniem, jednak sama w sobie nie zrobi z Ciebie finalisty lub laureata. Opracowanie Tatarkiewicza nie uwzględnia wszystkich punktów programu Olimpiady Filozoficznej. Co więcej, Olimpiada Filozoficzna wymaga znajomości oryginalnych tekstów filozoficznych oraz szerokiego oczytania, które pomaga w napisaniu świetnego eseju na etapie rejonowym. W ramach oferowanych przez nas przygotowań do Olimpiady Filozoficznej zaopatrzymy Cię we wszystkie potrzebne materiały oraz pokażemy jak zrobić z nich użytek.

Jakie korzyści przynosi Olimpiada Filozoficzna?

Nie sposób zawrzeć wszystkie korzyści płynące z Olimpiady Filozoficznej w krótkiej odpowiedzi. Przede wszystkim poszerzysz intelektualne horyzonty.
Olimpiada Filozoficzna jest świetnym sposobem zapoznania się filozofią, która od wieków kształtuje naszą cywilizacje i kulturę. Znajomość filozofii pomaga zrozumieć zagadnienia w wielu innych dyscyplinach, od matematyki po literaturę. Z równie wymiernych korzyści, tytuł laureata lub finalisty zapewnia Ci 100% z matury z filozofii. Niezależnie od tego czy miałeś zajęcia z filozofii w szkole. Zapewnisz sobie również wejście na najlepsze polskie uniwersytety, nie tylko na filozofię, ale również na szereg kierunków humanistycznych i nauk społecznych.
Olimpiada Filozoficzna jest rozpoznawana i szanowana przez wszystkie instytucje szkolnictwa wyższego.

Czym jest Olimpiada Filozoficzna?

olimpiada filozoficzna

Od lat organizowana przez Polskie Towarzystwo Filozoficzne, Olimpiada Filozoficzna jest skierowana do uczniowie szkół średnich, którzy chcieliby rozwijać swoje zainteresowanie filozofią.

Jak przygotujesz się z nami do Olimpiady Filozoficznej?

Dobrze pamiętamy, że stawienie pierwszych króków w Olimpiadzie Filozoficznej nie jest łatwe. Dlatego w ramach naszej oferty chcemy wykorzystać zdobyte przez nas doświadczenie, aby ułatwić Ci drogę do sukcesu.

Z nami możesz mierzyć wysoko! Nasz program przygotowawczy obejmuje wszystkie umiejętności i zagadnienia wymagane na każdym z etapów Olimpiady.

  1. Pomoc w przygotowaniu pracy na etap szkolny Olimpiady Filozoficznej.

    Pomożemy Ci w wyborze tematu na etap szkolny, podsuniemy dostępną bibliografię i nauczymy jak samodzielnie szukać kolejnych materiałów. Zatroszczymy się o to, żeby proces pisania pracy był efektywny i bezstresowy. W podstawowej ofercie sprawdzamy poszczególne wersje pracy oraz zapewniamy szczegółowy kometarz i prowizoryczną ocenę zgodną z kryteriami Olimpiady Filozoficznej.

  2. Przerobimy z Tobą całość materiału z historii filozofii wymaganego na drugim etapie.

    Olimpiada Filozoficzna na drugim etapie sprawdza wiedzę z historii filozofii podzieloną na cztery bloki tematyczne. Razem z nami przerobisz wszystkie wymagane elementy. Nie będziesz musiał się martwić o materiały do czytania i nauki. Zapewniamy najlepsze, sprawdzone i dostosowane do indywidulanych potrzeb materiały, np. opracowania filozoficzne, teksty źrodłowe, notatki do powtórki.

  3. Nauczymy Cię pisać świetne eseje filozoficzne.

    Olimpiada Filozoficzna wymaga rozwiniętych umiejętności pisania esejów filozoficznych na etapie drugim. Cotygodniowe oraz tematyczne testy, oprócz zadań zamkniętych będą zawierać dłuższe zadanie otwarte, dzięki którym nie tylko utrwalisz zdobyta wiedzę, ale również nauczysz się pisać o filozofii. Dodatkowo, część zajęć przeznaczyliśmy na naukę pisania długiego eseju filozoficznego na podstawie podanego cytatu. Przewidzieliśmy kilka pełnowymiarowych esejów, które za każdym razem opatrzymy szczegółowym komentarzem.

  4. Pomożemy Ci ze strategią na etap centralny oraz przeprowadzimy próbne egzaminy ustne.

Olimpiada Filozoficzna – Jak wygląda etap szkolny?

olimpiada filozoficzna etap szkolny

Znamy już tematy prac pisemnych na etap szkolny XXXII Olimpiady Filozoficznej. W oczekiwaniu na sugestie bibliograficzne, przyjrzyjmy się wymaganiom, które Olimpiada Filozoficzna stawia przed uczestnikami.

Forma etapu szkolnego

Zawody pierwszego stopnia (etap szkolny) polegają na wyborze i opracowaniu jednego z tematów, które co roku podawane są w Programie Olimpiady Filozoficznej. Tematy są dobrane w taki sposób, aby odnosić się do wąskich zagadnień z konkretnych dziedzin filozofii oraz aby stymulować samodzielne i nieszablonowe ujęcie danego zagadnienia. Zachęcamy do przeczytania tekstu na temat tegorocznej selekcji tematów na naszym blogu.

Uczestnicy mają za zadanie napisanie jednej obszernej pracy pisemnej. Program Olimpiady Filozoficznej przewiduje na to 3 miesiące – od września do końca listopada. Forma pracy nie jest narzucona, uczestnicy mogą napisać pracę między innymi w formie eseju filozoficznego bądź dialogu. Celem pracy jest eksploracja oraz własne ujęcie wybranego tematu.

Jak napisać świetną pracę pisemną?

Praca pisemna ma przede wszystkim akcentować poglądy autora. Jednak dobry esej filozoficzny nie jest wyłącznie manifestacją własnych przekonań. Oto cztery aspekty, które tworzą najlepsze prace pisemne.

1. Przedstawienie tematu

Zanim wyrazi się swoje zdanie na konkretny temat, należy go najpierw dobrze przedstawić. Wydaje się to dość oczywiste, jednak nie wszystkie prace filozoficzne posiadają rzetelną ekspozycję danego problemu. Nie jest sztuką encyklopedycznie streścić wszystkie możliwe poglądy bądź opisać wszystkie nurty filozoficzne, które podejmowały ten sam temat. Mimo iż, Olimpiada Filozoficzna dopuszcza dość długie prace, które mogą liczyć aż 20 stron, streszczenia historii danego poglądu nie są przyjemne w czytaniu, szczególnie gdy oceniający pracę filozofowie są z nimi zaznajomieni. Ekspozycja tematu powinna być rzeczowa, sproblematyzowana i naprowadzająca czytelnika na własny punkt widzenia. Ważna jest pojedyncza myśl, spajająca każdy z elementów pracy. Dzięki temu praca pisemna jako indywidulna wypowiedź, stanie się dynamiczna i zrozumiała dla czytelników.

2. Umiejętności wykorzystania wiedzy filozoficznej

Zarówno w ekspozycji jak i w części argumentacyjnej pracy, nie należy zapominać o kompetentnym stosowaniu terminologii filozoficznej. Z początku może ona się wydawać przytłaczająca. Część uczestników Olimpiady Filozoficznej unika stosowania technicznych i zaawansowanych terminów używanych w dziedzinie. Z kolei inni wrzucają trudne pojęcia na każdym kroku, aby zaimponować odbiorcom swoją erudycją. Oba podejścia należy wypośrodkować. Praca filozoficzna przede wszystkim powinna być napisana własnymi słowami, a każde z filozoficznych pojęć powinno być wyjaśnione i użyte ze starannością.

3. Argumentacja

Uzasadnienie własnego stanowiska stanowi centralny punkt pracy pisemnej na etapie szkolnym. Dobry argument jest znakiem intelektualnego etosu, który nie pozostawia opinii bez jak najlepszego możliwego uzasadnienia. Wchodząc w dialog na wybrany temat nie można przejść obojętnie obok ludzi i pozycji bronionych do tej pory. Jednak, żeby zaznaczyć swoją obecność w intelektualnej wymianie zdań, należy zrobić wszystko, żeby jak najlepiej uzasadnić swoje zdanie. Należy argumentować za swoim stanowiskiem tak, żeby przekonać swoich odbiorców, ale również, żeby przekonać samego siebie. Otóż wiele poglądów może ulec drastycznej modyfikacji, gdy zacznie się rozważać ich podstawy.


4. Kompozycja i oryginalność ujęcia

Oryginalność ujęcia jest dla wielu problematycznym wymaganiem. Po zapoznaniu się z obszerną literaturą narosłą wokół opracowywanego tematu, można odnieść wrażenie, że nie da się powiedzieć nic nowego. Oczywiście to nieprawda! Oryginalność można mierzyć na wiele sposobów. Na tym etapie nikt nie wymaga od Ciebie przewrotu kopernikańskiego! (Mimo fajnej nazwy, takie przewroty bardzo często w historii filozofii nie są zbyt widowiskowe) Wielką sztuką jest również powiedzieć coś powszechnie znanego, ale ukazać to w świetle zupełnie nowego argumentu, bądź uderzyć językową świeżością w swojej odpowiedzi na pytanie.

Jak przygotujesz się z nami do etapu szkolnego?

Dobrze pamiętamy, jak to jest stawiać pierwsze kroki w dyscyplinie, z którą nie miało się do tej pory styczności. Złożoność pracy pisemnej może wydawać się dość przytłaczająca na pierwszy rzut oka. Jednak wraz z systematycznym podejściem do sprawy oraz kompetentnym wsparciem, pisanie pracy stanie się dla Ciebie niezapomnianą intelektualną przygodą. Korzystając z naszego osobistego doświadczenia chcemy zaoferować całościowe wsparcie w przygotowaniu pracy pisemnej na etap szkolny w ramach naszego programu przygotowawczego do Olimpiady Filozoficznej.

Pomożemy w wyborze tematu oraz jego opracowaniu. Podsuniemy Ci dostępne materiały, z których będziesz mógł skorzystać pisząc prace oraz nauczymy Cię, gdzie szukać literatury przedmiotu. Możesz również liczyć na kilkukrotne sprawdzenie pracy przez nas Twojej pracy pod kątem kryteriów Olimpiady Filozoficznej.

Już na pierwszym etapie pomożemy przygotować Twoją pracę pod skuteczną obronę na etapie centralnym. Z nami możesz mierzyć wysoko!

Nieuczesane refleksje: Inżynieria konceptualna

inżynieria myśli

Zainspirowany metaforą filozofii jako inżynierii konceptualnej, którą w swoim kapitalnym tekście posłużyła się Ola, chciałbym zebrać i podzielić się paroma metafilozoficznymi myślami.

Zrozumieć rzeczywistość

Opisywanie filozofii jako inżynierii konceptualnej z pewnością unika pewnej pretensjonalności. Filozofia jako inżynieria odznacza się sporą autonomią i kreatywnością. Nie jest dyscypliną tylko i wyłącznie deskryptywną, ale wyznacza pewne standardy wobec naszych mądrości na temat świata czy życia. Dodatkowo stawia wyzwania naszemu konceptualnemu rozumieniu: poddaje w wątpliwość i ulepsza nasze naiwne posługiwanie się wielkimi pojęciami, takimi jak sprawiedliwość, prawda, wiedza czy dobro.

W dość tradycyjnym rozumieniu, filozofia ma jedynie na celu poszukiwanie prawdy na temat otaczającego nas świata. Prawda ta rozumiana jest jako niezależna od ludzkiego widzimisię. Filozof powinien dotrzeć do tego jaki świat jest na prawdę, a nie jaki nam się wydaje. Filozofia jako inżynieria konceptualna czerpie z tej tradycji. Przypisuje filozofii głównie funkcję poznawczą, tłumaczącą pewne zagadnienia poprzez klasyfikującję skomplikowanych koncepcji. Osiągnąwszy porządek w koncepcjach będziemy w stanie lepiej zrozumieć problemy, które nas interesują. Pozbycie się mętnych pojęć uczyni nasz obraz świata bardziej przejrzystym i zgodnym z prawdą.

Przyjrzyjmy się przykładowi, który lepiej zilustruje działania inżynierii konceptualnej. W konfrontacji z organizmami takimi jak ośmiornice, które ewolucyjnie poszły zupełnie inną drogą rozwoju niż kręgowce, naukowcy i filozofowie napotkali wiele trudności by mówić o ich niezwykłych umiejętnościach. Przypisywanie im inteligencji kompletnie nie przystawało do naszego rozumienia czym jest inteligencja. Pojęcie inteligencji przez lata było i wciąż jest używane do opisywania ludzkich jakości umysłowych. To człowiek stał się miarą tego co uznać za inteligentne.

Przykład z ośmiornicami w roli głównej (o wiele lepiej opisany w książce Other minds), wprowadza nas w jedną z wciąż toczących się debat filozoficznych. Czy ludzki umysł jest jedyną formą inteligencji? W tej debacie filozofia jest uprawiana głównie jako inżynieria konceptualna. Uzbrojeni w przykład ośmiornic filozofowie tacy jak Peter Godfrey-Smith poddają w wątpliwość nasze powszechne rozumienie umysłu oraz antropocentrycznych standardów inteligencji.

Wyjść poza teorię

Pomimo sympatii do metafory inżynierii konceptualnej, uważam, że nie oddaje ona w pełni prawdziwego potencjału, który posiada filozofia. Celem filozofii zaraz obok porządkowania, modyfikowania, czy innego typu majstrowania przy naszych koncepcjach, jest również zmienianie, ulepszanie i budowanie lepszego świata.   

Pojęcia oraz sposób w jaki się nimi posługujemy ma znaczący wpływ na otaczającą nas rzeczywistość. Nasza koncepcja ośmiornicy oraz jej biologiczne rozumienie być może nie determinuje bezpośrednio istnienia tych istot. Nasze posiadanie koncepcji ośmiornicy, nie ma wpływu na fakt istnienia tych stworzeń. Jednak to czy i jak nasze pojęcia umysłu i inteligencji są stosowane do tych stworzeń, może mieć bezpośredni wpływ na sposób w jaki je traktujemy.

Jednak pojęcia nie tylko mogą implikować działania moralne. Bardziej kontrowersyjnie, pojęcia mogą stwarzać nowe, dotąd niespotykane byty. Jednym z przykładów jest koncepcja rasy. Nasze współczesne rozumienie rasy jest stosunkowo niedawne i bardzo względne. Pojęcie rasy zostało wykształcone przez białoskórych, którzy ustanowili polityczną i społeczną dominację nad czarnoskórymi. Same pojęcie, które przedstawiane jest jako biologiczne, jest głęboko zakorzenione w pogardzie i poczuciu wyższości jednej grupy, w stosunku do drugiej, która odznacza się innymi cechami fenotypowymi.

Współczesna nauka nie potrafi jednoznacznie wyodrębnić ras ludzkich pod względem morfologicznym i genetycznym. Jednak biorąc pod uwagę historię i aktualny stan wielu społeczeństw, niełatwo jest stwierdzić, że rasy wcale nie istnieją. Oznaczałoby to brak możliwości mówienia o dyskryminacji ze względów rasowych. Lata niesprawiedliwości i cierpienia doświadczanych przez ludzi o innym kolorze skóry w krajach cywilizacji zachodniej, mogłyby pójść w zapomnienie. Wiele filozofów jak np. Sally Haslanger, twierdzi więc, że rasa jest konstrukcją społeczną.

Koncepcje tworzą skomplikowane siatki, które możemy lepiej zrozumieć dzięki filozofii a.k.a. inżynierii konceptualnej. Chciałbym jednak podkreślić, że nasze koncepcje oraz sposób w jaki nimi się posługujemy, wpływają na społeczną rzeczywistość, w której żyjemy. Przed filozofami stoi więc wyzwanie, aby wziąć pod uwagę jak diametralnie można wpłynąć na los ludzi poprzez inżynierię konceptualną.

Photo by Boban Simonovski on Unsplash

Olimpiada Filozoficzna – Tematy prac pisemnych 2019/2020

Olimpiada Filozoficzna rusza z kolejną edycją w roku szkolnym 2019/2020. Znamy listę tematów prac pisemnych etapu szkolnego XXXII edycji Olimpiady Filozoficznej! W tym wpisie podzielimy się przemyśleniami na temat selekcji dokonanej przez Komitet Główny.

Tegoroczne tematy prac etapu szkolnego Olimpiady Filozoficznej świetnie oddają różnorodność współczesnej debaty filozoficznej. Większość tematów jest bardzo ogólna, tym samym dają one sporo wolności przy realizacji. Jednak ogólność nie musi oznaczać łatwości w opracowaniu tematu. Na przykład temat 11, o roli intuicji i innych instrumentów poznania w filozofii, niesie z sobą bagaż wymagającej literatury przedmiotu. Podobnie jest z tematem 8. Mimo iż, w debacie filozoficznej pojawił się stosunkowo niedawno, to na naszych oczach staje się najważniejszą siłą napędową zmian w uprawianiu filozofii, ale co ważniejsze w całym społeczeństwie. Pojawiają się aż trzy tematy metafilozoficzne (nr. 6, 9 i 11), które wymagają poinformowanej refleksji nie tylko na temat filozoficznej metodologii, ale również moralnego wymiaru aktywności filozoficznej.

Tegoroczna Olimpiada Filozoficzna daje również możliwość zgłębiania filozofii umysłu (3) czy opracowania klasycznego problemu czym jest prawda korzystając ze zdobyczy współczesnej antropologii (2). Nie brakuje również bardziej wąskich tematów z filozofii politycznej (1, 5), estetyki (4) czy filozofii moralnej (7).

Niezależnie czy fascynują Cię metodologiczne zagadnienia z filozofii analitycznej, czy najbardziej chciałbyś zrozumieć współczesne problemy i konstrukcje polityczne, na pewno znajdziesz coś dla siebie. Piękno w zgłębianiu filozofii leży nie tylko w adresowaniu tradycyjnych problemów, ale przede wszystkim w stawianiu nowych, dotąd nieznanych, pytań. 

Olimpiada Filozoficzna nie wymaga doświadczenia w filozofii, dlatego pierwszy etap jest niepowtarzalną okazją, aby odkryć tę dyscyplinę na swój sposób. Jeżeli nie masz pojęcia jak opracować dany temat i chciałbyś skorzystać z pomocy dwójki weteranów Olimpiady, napisz do nas, aby umówić się na bezpłatną konsultację. Jeżeli nie wiesz czy Olimpiada Filozoficzna jest dla Ciebie, również skontaktuj się z nami, a my odpowiemy na wszelkie nurtujące Cię pytania.

TEMATY PRAC PISEMNYCH ETAPU SZKOLNEGO

1. Rola mitu w polityce. Przedstaw problem odwołując się do zanych Ci koncepcji filozoficznych. Opiekun naukowy: prof. dr hab. Agnieszka Nogal 

2. Prawda z perspektywy epistemologicznej i antropologicznej. Opiekun naukowy: ks. prof. dr hab. Jan Krokos 

3. Byty abstrakcyjne, sensy słów czy reprezentacje umysłowe? Rola pojęcia pojęcia w filozofii umysłu. Opiekun naukowy: dr Katarzyna Kuś 

4. Pop-estetyka. Jakie wartości estetyczne niesie kultura popularna? Opiekun naukowy: dr hab. Mateusz Salwa 

5. Naród. Filozoficzna konstrukcja i dekonstrukcja pojęcia Opiekun naukowy: prof. dr hab. Tomasz Wiśniewski 

6. Rozważ następującą myśl Kołakowskiego w kontekście współczesnej filozofii:„ W przypadku intelektualistów jedyną sprawą szczególną, za jaką są oni na mocy swojego zawodu odpowiedzialni, jest dobry – czyli porządny i możliwie niemylący – użytek słowa; mniej o prawdę przy tym chodzi jak o ducha prawdy, nikt bowiem nie może obiecać, że nie będzie się mylił, można jednak przechowywać ducha prawdy również w pomyłkach, czyli nie wyrzekać się czujnej nieufności do własnych słów i własnych identyfikacji, umieć wycofać się z własnych błędów i przechować zdolność samonaprawczą”. (L. Kołakowski, Czy diabeł może być zbawiony?) Prace podejmujące to zagadnienie biorą udział w konkursie o nagrodę im Leszka Kołakowskiego. Regulamin konkursu dostępny na stronie olimpiad@ifis.pan.waw.pl Opiekun naukowy: prof. dr hab. Barbara Markiewicz 

7. Problemy filozoficzne związane z kłamstwem i pojęciem kłamstwa Opiekun naukowy: dr hab. Tomasz Puczyłowski 

8. Pleć jako pojęcie filozoficzne. Rozważ problem strategii uzasadnia różnicy płci. Opiekun naukowy: prof. dr hab. Anna Malitowska 

9. Mroczne strony myślenia, czyli jakie zagrożenia i wyzwania czyhają na filozofa? Opiekun naukowy: prof. dr hab. Marcin Zdrenka 

10. Czy filozofia św. Tomasza z Akwinu jest arystotelizmem? Rozważ podobieństwa i różnice między systemem Arystotelesa i Akwinaty. Opiekun naukowy: Krystyna Krauze-Błachowicz 

11. Intuicja czy analiza? Instrumenty poznania i uzasadnia twierdzeń filozoficznych. Opiekun naukowy: Sebastian Kołodziejczyk


Źródło: http://ptfilozofia.pl

Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą przygotowań do Olimpiady Filozoficznej. Szczegóły dostępne w zakładce Program. Napisz do nas, jeśli z wszelkimi pytaniami.